افزودنی های بتن

نکات مهم استفاده از افزودنی های بتن

استفاده صحیح از افزودنی های بتن، نقش مهمی در کیفیت نهایی سازه، دوام، کارایی و کنترل رفتار بتن تازه و سخت شده دارد. اگرچه افزودنی ها ابزارهای بسیار قدرتمندی برای بهبود عملکرد بتن هستند، اما در صورت مصرف نادرست، می توانند به یکی از عوامل اصلی کاهش مقاومت، ایجاد ترک، افزایش نفوذپذیری و کاهش طول عمر سازه تبدیل شوند. در این فصل، مهم ترين نکاتی که هنگام استفاده از افزودنی ها بايد در پروژه های عمرانی مدنظر قرار گيرند، به صورت تخصصی و کاربردی شرح داده می شوند.

1. مقدار مصرف دقيق بايد براساس آزمایش تعیین شود

اولین و مهم ترین اصل در استفاده از افزودنی های بتن، تعیین مقدار دقیق مصرف است. مقدار استاندارد هر افزودنی، بسته به نوع پروژه، نسبت آب به سيمان، دما، نوع ریزدانه و درشت دانه، و هدف مورد نظر متفاوت است. به همین دلیل، استانداردهای جهانی و حتی دستورالعمل سازندگان نیز تاکید می کنند که قبل از مصرف نهایی، بايد آزمایش طرح اختلاط در آزمایشگاه معتبر انجام شود.
استفاده بیش از حد از افزودنی ها، به ویژه فوق روان کننده ها، می تواند باعث جداشدگی، آب انداختگی و کاهش مقاومت اولیه بتن شود. از طرفی مصرف کمتر از حد لازم، مانع دستیابی به کارایی مطلوب و مقاومت طراحی خواهد شد.

2. هرگز دو افزودنی را بدون مشاوره متخصص با هم ترکيب نکنید

یکی از اشتباهات رایج در پروژه ها، ترکیب خودسرانه دو یا چند افزودنی است. افزودنی ها دارای ترکیبات شيميايی متفاوت هستند و ممکن است در صورت ترکیب، واکنش های ناخواسته ایجاد کنند.
برای مثال، ترکیب اشتباه زودگير با فوق روان کننده می تواند باعث کاهش ناگهانی زمان گيرش، کاهش کارپذيری و حتی گیر کردن بتن داخل پمپ شود. همیشه پيش از ترکيب، بايد نظر متخصص بتن، آزمایشگاه فنی مهندسی يا تولیدکننده افزودنی دریافت شود.

3. دما، نسبت آب به سيمان و نوع سيمان روی عملکرد افزودنی ها اثر دارد

شرایط محیطی، متغيرهای اصلی در عملکرد افزودنی های بتن هستند.
در هوای گرم، زمان گيرش بتن کاهش یافته و نیاز به دیرگیر کننده بيشتر می شود.
در هوای سرد، افزودنی های زودگير و ضدیخ عملکرد بهتری دارند.
همچنين نوع سيمان در واکنش افزودنی ها بسیار موثر است؛ برای مثال سيمان تيپ پنج در بتن های ضدسولفات ممکن است رفتار متفاوتی نسبت به سيمان تيپ دو نشان دهد.
نسبت آب به سيمان نيز از عوامل اصلی کارایی افزودنی هاست و استفاده بيش از حد آب، تاثير افزودنی را کاهش خواهد داد.

4. افزودنی ها بايد با آب اوليه بتن مخلوط شوند

يکی ديگر از نکات مهم در مصرف افزودنی های بتن، نحوه اضافه کردن آن هاست. افزودنی ها بايد با بخشی از آب اختلاط يا در سیکل اول اختلاط مخلوط شوند تا کاملاً در بتن پخش شوند.
ريختن افزودنی در انتهای اختلاط بدون زمان کافی برای همگن شدن، باعث عملکرد ناقص افزودنی و افت شدید کیفیت بتن خواهد شد. همواره بايد دستورالعمل کارخانه سازنده رعايت شود.

5. افزودنی های تقلبی، رايج ترين علت خرابی بتن هستند

متاسفانه بازار افزودنی های بتن در بسياری از شهرها، آسيب جدی از محصولات تقلبی و بی کیفیت ديده است.
اين افزودنی ها معمولاً با مواد ارزان قيمت يا حتی مواد صنعتی نامناسب ساخته می شوند و باعث کاهش مقاومت فشاری، پوسته شدن، جداشدگی و آسیب های جبران ناپذير در سازه می شوند.
خرید افزودنی از برندهای معتبر، دارای استاندارد و با امکان استعلام اصالت، مهم ترين اقدام برای جلوگیری از خسارت های سنگين در پروژه است.